Dijagnosticiranje raka prostate

Većina karcinoma prostate otkrije se digitorektalnim pregledom i određivanjem serumskog PSA (specifičnog antigena prostate), što se obično provodi svake godine u muškaraca starijih od 50 godina.

Kod osoba koje su izložene većem riziku od raka prostate, testiranje se može provesti u mlađoj životnoj dobi.

Ponekad se pri digitorektalnom pregledu napipa vrlo tvrda ili čvorasta prostata, no nalaz je nerijetko uredan; induracija i nodularnost ukazuju na rak, ali te se promjene nalaze i kod granulomatoznog prostatitisa, prostatolita i drugih poremećaja. Širenje induracije na sjemene mjehuriće i lateralno fiksiranje žlijezde govore za lokalno uznapredovali rak.

Digitorektalnim pregledom utvrđen rak prostate je u pravilu opsežan i u više od 50 posto slučajeva proširen izvan nje.

Abnormalni nalazi zahtjevaju histološku provjeru, obično pomoću iglene biopsije vođene transrektalnim ultrazvukom (TRUS), koja se može izvršiti i vanbolnički, bez opće anestezije.

Serumski PSA predstavlja donekle prijepornu pretragu probira, premda je povišen u 25 do 92 posto bolesnika s rakom prostate, obzirom da je umjereno povišen i u bolesnika s benignom hiperplazijom prostate (BHP).

Razine 4 ng/ml tradicionalno su smatrane indikacijom za biopsiju u muškaraca starijih od 50  godina, dok u mlađih muškaraca i vrijednosti 2,5 ng/ml.

Pretrage koje određuju omjer slobodnog prema vezanom i kompleksiranom PSA specifičnije su od standardnog mjerenja PSA. Rak prostate prate niže vrijednosti slobodnog PSA.

Ostale pretrage koje mogu pomoći u postavljanju dijagnoze su kompjuterizirana tomografija (CT), magnetska rezonancija (MRI), scintigrafija kosti, biopsija limfnih čvorova i dr.

Dijagnoza raka prostate potvrđuje se samo biopsijom.

Stadiji raka prostate

Određivanje stadija bolesti prostate je neophodno zbog određivanja daljnjeg načina liječenja raka prostate. Postoje dva načina određivanja stadija raka prostate A-D ili I-IV stadij:

• Stadij I ili A - rak prostate je neopipljiv digitorektalnim pregledom
• Stadij II ili B - rak prostate je uznapredovao, no nije narastao izvan tkiva prostate
• Stadij III ili C - rak prostate je narastao izvan tkiva prostate, najčešće u sjemene mjehuriće koji se nalaze izvan i uz prostatu, ali nije metastazirao u okolne limfne čvorove
• Stadij IV ili D - rak prostate je izvan prostate i metastazirao je u okolne limfne čvorove ili udaljene organe, kosti, pluća